او از راه كوههاى هندوكش به بلخ رسيد و از آنجا رهسپار بخارا گشت و يك ماه در آن سامان زيست و سپس از طريق مرو به ايران رفت و با فتحعلى شاه قاجار گفتگو كرد . برنس بار ديگر در سپتامبر 1836 م ، در ظاهر به عنوان نمايندهء تجارى و در باطن براى كشف دسايس روس ، در رأس هيئتى به دربار امير دوست محمّد خان برگشت . در اين سفر كه جنبهء رسمى داشت ، افسر ديگرى موسوم به « وود » مؤلف كتاب در سرچشمه‌هاى جيحون را نيز با خود برد . او سرانجام با برادرش در 2 نوامبر 1841 م ، در اثناى قيام كابل بر ضد انگليسها كشته شد . برنس دربارهء تاريخ افغانستان ، ايران و بخارا داراى مطالعات گسترده‌اى بود ؛ او مسائل جغرافيايى و رويدادهاى تاريخى كشورهاى مذكور را در دو كتاب نوشت ، يكى به نام سفر در بخارا كه در سه جلد ، بار نخست به سال 1834 م ، در لندن و بار ديگر به سال 1969 م ، در مسكو به زبان روسى منتشر شد . ديگر ، كتاب يادداشتهاى كابل كه پس از مرگ وى در لندن به سال 1842 م ، انتشار يافته است . خاورشناسى در روسيه و اروپا / 172 ؛ جغرافياى تاريخى ايران / 64 ؛ امپراطورى درّانيان / 57 ؛ جنگ ايران و انگليس / 110 ؛ تاريخ تازه نواى معارك / 888 ، 889 . 128 / 20 - رود مرغاب مرغاب از جملهء رودخانه‌هاى اكسوس است ولى آب آن به رود آمو نمىرسد . اين رود با شعبه‌هاى كوچك و بزرگش ، مناطق مختلف استان بادغيس را آبيارى مىكند . طول رود مرغاب 800 كيلومتر است و از آن جمله 450 كيلومتر آن در داخل خاك افغانستان جريان دارد . اين رود از ارتفاع 2500 مترى شيب غربى كوه حصار ، كه در انتهاى شرقى سلسله فيروز كوه و تيربند قرار دارد ، سرچشمه مىگيرد . رود مرغاب هنگامى كه بالا مرغاب را ترك مىگويد به سمت شمال غرب حركت مىكند و به فاصله 30 كيلومتر خط مرزى افغانستان و جمهورى تركمنستان را تشكيل مىدهد . پس از آن راه مرو را پيش گرفته ، در « تخته بازار » با دو شعبهء بزرگ خود « كوشان » و « كشك » همراه مىگردد . جريان اصلى رود مرغاب پس از طى مسافتى چند خود را به